ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ Κοζανίτικα γιαπράκια... τα αφροδισιακά

image

Τα γιαπράκια και γενικότερα οι ¨ντολμάδες¨, αποτελούν χαρακτηριστικό Μακεδονίτικο μεζέ και αποτέλεσαν έμπνευση για όλους τους Βαλκανικούς λαούς. Αν και υιοθετήθηκαν τούρκικες λέξεις για την ονομασία τους (κατάλοιπα της σκλαβιάς 500 ετών), τι λέει η Ελληνική παράδοση για τα γιαπράκια;

¨Βασικό πιάτο για το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι, ήταν και είναι τα γιαπράκια ( παραλλαγή των λαχανοντολμάδων) και συμβολίζει το φάσκιωμα του νεογέννητου Χριστού¨.

Η ονομασία γιαπράκια προέρχεται από την τούρκικη λέξη yaprak, που σημαίνει φύλλο (η λέξη ντολμά = γεμίζω, ενώ η λέξη σαρμά= τυλίγω).

Η βασική διαφορά του λαχανοντολμά με το γιαπράκι, είναι η διαφορετικότητα του φύλλου. Ο λαχανοντολμάς είναι από ζεματισμένο λάχανο, ενώ το γιαπράκι από λάχανο τουρσί (ξινό). Επίσης βασική διαφορά είναι η χρήση του αρμόζ΄μου για τη ζύμωση του κιμά, δίνοντας αυτή την όξινη γεύση που χαρακτηρίζει το γιαπράκι. Συνοδεύονται από μπόλικο κόκκινο κρασί και πολλά κασ΄μέρια.
Μια ¨ενδεικτική¨ συνταγή για γιαπράκια, παραθέτουμε παρακάτω:

Έφτασε η ώρα προετοιμασίας, για το πλέον χαρακτηριστικό Χριστουγεννιάτικο Κοζανίτικο φαγητό. Η συνταγή μου προκύπτει από την οικογενειακή συνέχεια και αποτελεί μία ..εκδοχή. Όταν κάθε σπίτι διατείνεται ότι κατέχει την απόλυτη συνταγή για τα γιαπράκια, φανταστείτε τι μπορεί να συμβαίνει μεταξύ συνοικιών ή περιοχών του Δήμου. Σίγουρα αποτελεί (η απόλυτη γνώση της συνταγής) αιτία ¨έντονων καυγάδων, έως και παρεξηγήσεων¨. Πάντως για να σας καθησυχάσω, όλα αυτά έχουν να κάνουν με λεπτομέρειες (π.χ. αν μπαίνει ντοματοχυμός ή όχι, πόσο πιπέρι βάζουμε, πόσο μεγάλα θα τα κάνουμε, πως σερβίρονται, με τι ποτό συνοδεύονται κλπ). Και στο κάτω-κάτω, ¨περί ορέξεως, ..γιαπράκια¨.
Πριν ξεκινήσω, οφείλω να σας προειδοποιήσω ότι πρέπει να οπλιστείτε με υπομονή, αγάπη γι΄ αυτό που θα κάνετε και πρόβλεψη για κάποια επιπλέον βοηθητικά υλικά, όπως:
1. Μια πετσέτα παλιά ή πανί, για να το βάλετε περιμετρικά της κατσαρόλας.
2. Κουτάλα για το ξάφρισμα.
3. 3-4 κουτάλια της σούπας για τη δοκιμή του αρμόζ΄μου.
4. Μανταλάκι (απλώματος).

Τεράστια προσοχή στο αλάτι. Επειδή τα λάχανα και η αρμ΄ά είναι τουρσί, αλλά και ο κιμάς ζυμώνεται με αρμόζ΄μο, ΜΗΝ ΠΡΟΣΘΕΣΕΤΕ ΑΛΑΤΙ. Καλύτερα να βγουν ..κάπως ανάλατα, αλλιώς το αλμυρό είναι αδιόρθωτο και θα πάει χαμένη όλη η προσπάθεια. Γι΄ αυτό άλλωστε, καλά θα είναι να δοκιμάσουμε το λάχανο πριν το χρησιμοποιήσουμε. Αν σας φανεί αλμυρό μην το ξεκινάτε καν, πάτε στο δεύτερο λάχανο (γι΄ αυτό κάνουμε άλλα δύο). Κατά το ψήσιμο τα γιαπράκια τραβάνε και κρατάν αλάτι και γίνονται όλο και πιο αλμυρά. Η λύση της πατάτας που τραβάει το αλάτι, δεν αποδίδει, …την πάτησα μία χρονιά και δεν έσωσε την κατάσταση. ΠΡΟΣΟΧΗ λοιπόν.
Καλή υπομονή και Καλή Επιτυχία!
Χρόνος: 40 ημέρες κ΄ 11 ώρες (1 ώρα προετοιμασία και 10 ώρες ψήσιμο)

Υλικά (Περίπου για 120 γιαπράκια)
1. 3 κιλά κιμά ανάμεικτο (χοιρινό-μοσχαρίσιοο) και χοντροκομμένο (βασική παράμετρος)
2. 3 λάχανα αρμ΄ά (τουρσί) μέτριου μεγέθους
3. 3 κρεμμύδια τριμμένα
4. 6 λεμόνια (το χυμό τους)
5. 3 χούφτες ρύζι κίτρινο
6. 3 κ.γ. χοντροαλεσμένο πιπέρι ή μπούκοβο
7. 1/4 κιλού συμπυκνωμένο χυμό ντομάτας ή σπιτικό
8. 2 κούπες ελαιόλαδο
9. Κόκκινο πιπέρι (γλυκό), κατά βούληση
10. Αρμόζ΄μο (το υγρό από τα λάχανα τουρσί)

Προκαταρκτικά (Από την14/11, για τα λάχανα)
• Επιλέγουμε τρία λάχανα, μεσαίου μεγέθους προς μεγάλο.
• Καθαρίζουμε από τα εξωτερικά του φύλλα, τυχόν χώματα ή χαλασμένα σημεία και τα ξεπλένουμε καλά.
• Με μεγάλο και κοφτερό μαχαίρι, από την περιοχή της ρίζας του, αφαιρούμε ένα κομμάτι (σε σχήμα κώνου), μέχρι την καρδιά του λάχανου.
• Τοποθετούμε 2 γεμάτες χούφτες χοντρό (και μόνο) αλάτι και ξανακλείνουμε με το κομμάτι που αφαιρέσαμε.
• Στο μπιντονάκι, βάζουμε το λάχανο, με το ¨πληγωμένο¨ κομμάτι του προς τα πάνω και το γεμίζουμε με χλιαρό νερό, μέχρι να το καλύψει τουλάχιστον για 2 δάχτυλα.

• Στύβουμε και δύο λεμόνια, για κάθε λάχανο. Ανακατεύουμε το νερό και σφηνώνουμε το λάχανο στον πάτο του μπιτονιού, με κάποιο τρόπο (¨σφήνα¨ με βαζάκι, ή ότι άλλο σκεφτείτε).

• Κλείνουμε καλά το καπάκι, τα βγάζουμε στο μπαλκόνι (ή σε εξωτερικό χώρο, τέλος πάντων) και ...αράζουμε!!! (Λίγο πολύ, όλοι θυμόμαστε τη διαφήμιση του JACK DANIEL΄S, πρόδρομος του PLAY STATION).
• Μόνη μας υποχρέωση, ανά 5-6 ημέρες, κουνάμε το μπιντονάκι για τα υγρά του.
• Αν το ανοίξτε, μην λιποθυμήσετε από την μυρωδιά. Είναι προϊόν της ζύμωσης και δείχνει ότι είμαστε σε καλό δρόμο.
Εκτέλεση (παραδοσιακά την Παραμονή Χριστουγέννων)
1. Απασφαλίζουμε το δοχείο με τα λάχανα, κάνουμε την καρδιά μας πέτρα (εδώ ίσως χρειαστεί και το μανταλάκι, για τις ευαίσθητες μύτες) και μεταφέρουμε το πρώτο λάχανο σε ένα ταψί. Η μυρωδιά δεν είναι και η πιο ευχάριστη, αλλά αυτό δεν πρέπει να προβληματίσει τους ¨πρωτάρηδες¨, αφού σημαίνει ότι η ζύμωση πέτυχε και το λάχανο έγινε τουρσί.

2. Σε ένα μεγάλο μπολ βάζουμε τον κιμά (3 κιλά είναι αυτά), τον χυμό από 4 λεμόνια, 1 κούπα ελαιόλαδο, όλα τα υπόλοιπα υλικά και αρμόζ΄μο, τόσο όσο χρειάζεται για να ζυμώνεται ο κιμάς, χωρίς να είναι σφιχτός. Ουσιαστικά πρέπει να είναι, τόσο σφιχτός όσο να πλάθεται και να μην διαλύεται όταν θα τον κάνουμε μπαλάκια.

3. Ξαναγυρνάμε στο λάχανό μας και το ξεφλουδίζουμε από τα χαλασμένα ή μαυρισμένα φύλλα του. Στη συνέχεια ξεχωρίζουμε τα φύλλα του και τα πιο σκληρά τα βάζουμε, ως βάση, στον πάτο της κατσαρόλας. Τα υπόλοιπα τα κόβουμε σε μέγεθος περίπου στο 1/2 μιας σελίδας Α4.

4. Παίρνουμε κιμά τον κάνουμε μπαλάκι και τον τυλίγουμε με τα φύλλα λάχανου που έχουμε κόψει. Τα γιαπράκια τα τυλίγουμε σφιχτά και ξεκινάμε να τα τοποθετούμε σε στρώσεις στην κατσαρόλα. Η τοποθέτηση πρέπει να είναι και αυτή σφιχτή (δηλαδή στριμωγμένα τα γιαπράκια), για να μην μας διαλυθούν στο ψήσιμο.

5. Συνεχίζουμε τη διαδικασία μέχρι να φτάσουμε τα δύο δάχτυλα από το χείλος της κατσαρόλας. Στη συνέχεια γεμίζω με αρμόζ΄μο μέχρι τα 3 δάχτυλα από το χείλος και συμπληρώνω το χυμό λεμονιού και το ελαιόλαδο. ΠΡΟΣΟΧΗ, διότι για τις συγκεκριμένες ποσότητες θα χρειαστώ δύο κατσαρόλες, οπότε μοιράζω και τις αρχικές ποσότητες των υλικών που θα βάλω σε κάθε κατσαρόλα (λεμόνι και ελαιόλαδο).

6. Καλύπτουμε από πάνω, ως καπάκι με φύλλα λάχανου. Είναι φανταστικός μεζές μόλις ψηθούν.
7. Ανάβουμε το μάτι της κουζίνας στο max (9 για εμένα) και τοποθετούμε περιμετρικά από την κατσαρόλα την πετσέτα ή το πανί, για αποφύγουμε όσο γίνεται το πιτσίλισμα. Μόλις αρχίσει να ζεσταίνεται το φαγητό μας, χαμηλώνουμε την ένταση στο min 1 και το ξεχνάμε για πολλές ώρες. Μοναδική μας μέριμνα, να ξαφρίσουμε με μία κουτάλα αρχικά για 2-3 λεπτά, δεν χρειάζεται παραπάνω και να συμπληρώνουμε αρμόζ΄μο, όποτε δούμε ότι λιγοστεύει.

8. Από τη στιγμή που αρχίζει ο βρασμός κλείνουμε ερμητικά απορροφητήρα, τζάκια και παραθυράκια και ¨ρουφάμε¨ αρώματα. Βέβαια είναι και θέμα γούστου, αφού τα παιδιά μου, παρ΄ όλο που μεγάλωσαν με τα γιαπράκια δεν ανέχονται τη μυρωδιά. Για εμάς πάλι, Χριστούγεννα χωρίς ¨γιαπρακίλα¨, δεν είναι Χριστούγεννα. Παράλληλα έχουμε πρόχειρα τα κουτάλια δίπλα στην κατσαρόλα, αφού το ζουμί που βράζει έχει απίθανη γεύση και φυσικά το τιμούμε (σ΄ αυτή τη φάση συμμετέχουν και τα παιδιά).

9. Ο χρόνος βρασμού είναι περίπου οι 10 ώρες. Όταν μετά από δοκιμή διαπιστώσουμε ότι είναι έτοιμα τα πάνω-πάνω και τρώγονται ευχάριστα, αφήνουμε να βράσουν μέχρι να πιούν όλα τα υγρά.
10. *Για τους πιο μερακλήδες, δεν αδειάζουμε την κατσαρόλα και τρώμε από μέσα (ή βάζουμε σε πιάτο, όσα χρειαζόμαστε).

Υ.Γ.1 Η παράδοση θέλει ψιλοκομμένα κομμάτια κρέας και όχι κιμά. Επίσης στο μέγεθος, τα γιαπράκια πρέπει να είναι ¨μπαμπάτσ΄κα¨. Καλή επιτυχία και Υγεία σε όλο τον κόσμο.
Υ.Γ.2 εάν ψάχνετε το αφροδισιακό του θέματος είναι λίγο νωρίς, πρέπει πρώτα να το φάτε....το γιαπράκι και μετά θα καταλάβετε. Γιατί εάν περιμένεις 40 μέρες και 11 ώρες για να το φας η λίμπιντο λογικά θα έχει εκτοξευθεί.

Τελευταία Νέα


Created with Admarket's flickrSLiDR.

Video

facebook

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ

 

    Βαθμοί Α Επίθ Άμυν +/- Θέση
1 ΑΣ ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟ 31 16 1208 967 241 -
2 ΑΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ 29 16 1134 984 150 + 1
3 ΓΣΚ ΛΑΣΣΑΝΗΣ 28 16 1160 1055 105 - 1
4 ΑΣ ΔΙΟΣΚΟΥΡΟΙ ΚΟΖΑΝΗΣ 27 16 1144 1051 93 -
5 ΓΣ ΣΙΑΤΙΣΤΑΣ 26 16 1169 1149 20 -
6 Α.Σ. ΦΟΙΝΙΚΑΣ ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑΣ 22 16 1145 1176 -31 + 1
7 ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΡΕΒΕΝΩΝ 22 16 1034 1137 -103 - 1
8 ΑΠΣ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ 22 16 1169 1174 -5 -
9 ΑΣ ΦΟΙΝΙΞ ΚΟΖΑΝΗΣ 22 16 1092 1077 15 -
10 ΑΣ ΒΕΛΒΕΝΤΟ 21 16 970 1134 -164 -
11 ΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ 19 16 941 1066 -125 -
12 Α.Π.Σ. Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ 17 16 957 1153 -196 -
2019-2020 Season Standings
ΕΚΑΣΔΥΜ - Α ΕΚΑΣΔΥΜ

ΕΓΓΡΑΦΕΣ-ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Πληροφορίες για εγγραφές στο τηλ. 6936534778. Γιάννης Γκοβεδάρος Υπεύθυνος Τμημάτων Υποδομής και Αναπτυξιακού, Σιακαβάρας Δημήτρης 6936102617 .
Με κάθε εγγραφή, δώρο σετ προπόνησης, σάκο και αθλητική φόρμα με κουκούλα της ομάδος.